ساعتى تأمل كن در سرگردانى افلاك و حيرانى آب و خاك ، و آمد شد شب و روز ، و طلوع و غروب خورشيد جهان افروز ؛ « إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ » « 1 » . و لحظه‌اى متفكر شو در گردش ستاره و سرگشتگى ثوابت « 2 » و سيّاره ؛ « وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ » « 3 » . و لمحه‌اى « 4 » بنگر در بحر و برّ و جريان سفينه « 5 » بر روى آب زَخّار « 6 » با احمال « 7 » و أوزار « 8 » ؛ « وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ » « 9 » . و در سير كِشتىِ بيابان « 10 » و چگونگى خلقت آن ؛ « أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى

--> ( 1 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « به درستى كه در آفرينش آسمان‌ها و زمين و آمد شد شب و روز علامت‌هاست مر كسانى را . . . عقل كامل » . سورهء آل عمران ، آيهء 190 . ( 2 ) . جمع ثابته ، ستارگانى كه ساكن و بى حركت هستند و حركت انتقالى ندارند و بر خلاف سيّارات از خود روشنائى دارند و حرارت و نور از آن‌ها ساطع مىشود . ( 3 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « آفتاب و ماه و ستاره‌ها مسخّرند به امر پروردگار » . اعراف ، آيهء 54 . ( 4 ) . مدتى اندك . ( 5 ) . كشتى . ( 6 ) . بسيار پر و لبريز ، درياى پر آب و موّاج . ( 7 ) . بارها ، جمع حمل . ( 8 ) . بادبان كشتى . ( 9 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « و كشتى جارى است در دريا به امر او » . حج ، آيهء 65 . ( 10 ) . كِشتى بيابان : شتر .